26Μάρτιος2017

15 Αυγούστου 2012 Γράφτηκε από τον 

Ελληνικά φυτά με ειδικό ενδιαφέρον

Η Μυρτιά (Myrtus communis), γνωστή επίσης και ως Μυρσίνη ή Μυρσινιά ή Σμυρτιά, είναι ένα από τα πλέον κοινά είδη των μεσογειακών διαπλάσεων.

Πρόκειται για αρωματικό φυτό που ήταν γνωστό από την αρχαιότητα. Είναι το μοναδικό από τα 3500 περίπου είδη της οικογένειας Μυρτίδες (Myrtaceae) που αυτοφύεται στις παραμεσόγειες περιοχές. Στην ίδια οικογένεια με τη Μυρτιά ανήκουν και οι ευκάλυπτοι.


Myrtus communis (Μυρτιά)  - Οικογένεια: Μυρτίδες (Myrtaceae) - Γένος: Μύρτος (Myrtus)

 


 

Η Μυρτιά είναι θάμνος αείφυλλος, μακρόβιος, με απλά, μικρά, λογχοειδή, επαλλάσσοντα, αρωματικά φύλλα. Στα φύλλα της παρατηρούνται μεγάλοι σχιζολυσιγενείς αδένες που περιέχουν το αιθέριο έλαιο που τους δίνει τη χαρακτηριστική ευχάριστη οσμή. Τα άνθη της είναι λευκά, μονήρη και μασχαλιαία και εμφανίζονται την Άνοιξη. Ο καρπός της είναι μελανή ή κυανομέλανη ράγα μικρού μεγέθους. Μια ποικιλία Μυρτιάς δίνει ράγες λευκές. Η Μυρτιά βρίσκεται ανάμεσα στα άλλα είδη των μεσογειακών διαπλάσεων αειφύλλων σκληροφύλλων αν και οι απαιτήσεις της σε υγρασία είναι μάλλον μεγαλύτερες απ’ αυτές μερικών ξηροφυτικών μεσογειακών ειδών. Μπορεί εύκολα να καλλιεργηθεί σε κήπους και είναι εξαιρετικό ως διακοσμητικό φυτό.

Οι αρχαίοι Έλληνες την ονόμαζαν Μύρτο και την είχαν αφιερώσει στην Πάφιο Αφροδίτη αφού με φύλλα μυρτιάς σκέπασε το γυμνό κορμί της όταν "γεννήθηκε" μέσα από τη θάλασσα. Η σύγχρονη ονομασία προέρχεται από τα ονόματα που είχαν δώσει στο φυτό οι αρχαίοι συγγραφείς Θεόφραστος (μυρρίνη, μύρρινος, μύρτος), Διοσκουρίδης (μυρσίνη) και Πίνδαρος (μυρτίνη). Γι αυτούς ήταν σύμβολο της παρθενίας και κατά την τελετή του γάμου οι μελλόνυμφοι φορούσαν στεφάνι από Μυρτιά. Ακόμα και σήμερα οι νύφες όταν πηγαίνουν στην εκκλησία για το μυστήριο του γάμου φορούν στεφάνι από Μυρτιά. Αν κρατήσει κανείς το φύλλο της Μυρτιάς απέναντι στο φως θα διαπιστώσει μικρές, πολυάριθμες, διαφανείς κηλίδες μέσα σ΄ αυτό. Πρόκειται για τους αδένες που περιέχουν το αρωματικό αιθέριο έλαιο. Για τους αρχαίους Έλληνες όμως οι τρύπες αυτές δεν ήταν παρά τα τσιμπήματα που έκανε από αμηχανία και αγωνία στο φύλλο του φυτού με τη βελόνα της η Φαίδρα, η γυναίκα του βασιλιά της Αθήνας Θησέα. Κι αυτό γιατί βλέποντας κρυφά το θετό γιο της Ιππόλυτο να γυμνάζεται, τον ερωτεύτηκε αλλά αυτός δεν ανταποκρινόταν στον έρωτά της. Επειδή η Αφροδίτη τιμώρησε τον ανέραστο Ιππόλυτο οι Αθηναίοι θεωρούσαν τη Μυρτιά φυτό του έρωτα και γι αυτό έπλεκαν στεφάνια από τα κλαδιά της και τα πουλούσαν σε μια περιοχή της αρχαίας Αθήνας που είχε ονομαστεί, για το λόγο αυτό, "Μυρρίναι". Σήμερα οι αρχαιολόγοι γνωρίζουν ότι όταν στους αρχαίους τάφους που ανασκάπτουν βρίσκουν μέσα Μυρτιά τότε οι τάφοι αυτοί ανήκουν σε θηλυκά άτομα. Αυτό γιατί οι αρχαίες ελληνίδες χρησιμοποιούσαν τα αρωματικά φύλλα της Μυρτιάς όπως ακριβώς εμείς σήμερα χρησιμοποιούμε το αποσμητικό. Αντίθετα το φυτό που βρίσκεται στους ανδρικούς τάφους είναι η βαλανιδιά αφού ο καρπός της (βάλανος = βαλανίδι) είναι σύμβολο της αρρενωπότητας.

Από τα φύλλα, τα κλαδιά και τα άνθη της παράγεται αιθέριο έλαιο, το μυρτέλαιο. Αυτό έχει εξαιρετικό άρωμα και χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία, τη φαρμακευτική και την παρασκευή καλλυντικών. Το ξύλο της είναι εξαιρετικά καλής ποιότητας και χρησιμοποιείται για την κατασκευή χειροτεχνημάτων.

FBWRITECOMMENT